Homeशहरप. घाटांच्या खडकाळ पठारांना खाणकाम धोक्याचा इशारा अभ्यासाने दिला आहे

प. घाटांच्या खडकाळ पठारांना खाणकाम धोक्याचा इशारा अभ्यासाने दिला आहे

पुणे: पश्चिम घाटातील खडकाळ पठार आणि डोंगराळ प्रदेश, जे वर्षभर नापीक दिसतात परंतु दुर्मिळ वनस्पती, कीटक आणि उभयचरांना आधार देतात, खाणकाम, उत्खनन आणि हवामान बदलामुळे वाढत्या विनाशाचा सामना करत आहेत, असे पुणेस्थित शास्त्रज्ञांचा समावेश असलेल्या एका नवीन आंतरराष्ट्रीय अभ्यासात म्हटले आहे.सोसायटी फॉर कॉन्झर्व्हेशन बायोलॉजीच्या कॉन्झर्व्हेशन बायोलॉजीमध्ये प्रकाशित, अभ्यासाने चेतावणी दिली आहे की इलेक्ट्रिक वाहने, बॅटरी आणि नूतनीकरणक्षम ऊर्जा पायाभूत सुविधांसाठी आवश्यक असलेल्या खनिजांच्या जागतिक मागणीमुळे भारत, ब्राझील, आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलियामधील अशा नाजूक परिसंस्थांवर दबाव वाढू शकतो.आघारकर संशोधन संस्था, द ग्रीन कॉन्सेप्ट आणि IUCN SSC वेस्टर्न घाट प्लांट स्पेशलिस्ट ग्रुप सारख्या भारतीय योगदानकर्त्यांचा अभ्यास ब्राझील, ऑस्ट्रेलिया, जर्मनी, फ्रान्स, बेल्जियम, इटली, दक्षिण आफ्रिका आणि बुर्किना फासो येथील संशोधकांच्या सहकार्याने करण्यात आला.रॉक आउटक्रॉप्स नैसर्गिकरित्या उघडकीस आलेले खडकाळ लँडस्केप आहेत जसे की लॅटरिटिक पठार, बेसाल्ट क्लिफ, ग्रॅनाइट टेकड्या आणि वेगळ्या खडकाळ पर्वत. शास्त्रज्ञ त्यांचे वर्णन अधिवास बेट म्हणून करतात कारण ते अत्यंत विशिष्ट प्रजातींना समर्थन देतात जे कमी माती आणि पाण्यासह कठोर परिस्थितीत टिकतात.अभ्यासात असे म्हटले आहे की या परिसंस्थांकडे संवर्धनाच्या नियोजनात अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते कारण त्यांना रिकामी किंवा निकृष्ट जमीन म्हणून पाहिले जाते. तथापि, संशोधकांना असे आढळून आले की अनेक खडकाळ निवासस्थानांमध्ये प्राचीन आणि अत्यंत अनोखी जैवविविधता आहे जी एकदा नष्ट झाल्यानंतर कधीही परत येऊ शकत नाही.लिथियम, कोबाल्ट, निकेल आणि तांबे यांसारख्या ऊर्जा-संक्रमण धातूंशी निगडीत खाणकाम 2050 पर्यंत जागतिक स्तरावर जवळपास पाच पटीने वाढण्याची अपेक्षा आहे. पश्चिम घाटासह पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील खडकाळ प्रदेशांमध्ये दगड आणि बांधकाम साहित्यासाठी उत्खननही वेगाने विस्तारत आहे.“पारिस्थितिक महत्त्व असूनही जागतिक स्तरावर रॉक आउटक्रॉप्स सर्वात दुर्लक्षित पारिस्थितिक तंत्रांपैकी आहेत,” युनिव्हर्सिडेड फेडरल डी मिनास गेराइसचे संबंधित लेखक फर्नांडो एओ सिल्वेरा यांनी अभ्यासात म्हटले आहे. संशोधकांनी चेतावणी दिली की या अधिवासांचा नाश केल्याने प्रजाती आणि उत्क्रांती विविधता यांचे अपरिवर्तनीय नुकसान होते.या अभ्यासात भारताच्या पश्चिम घाटातील लॅटरिटिक पठार आणि बेसाल्ट खडक प्रणाली जागतिक स्तरावर महत्त्वाची खडकाळ परिसंस्था म्हणून ओळखली जातात. हे लँडस्केप मोसमी रानफुले, सरपटणारे प्राणी, बेडूक आणि अति उष्णता, पाण्याची कमतरता आणि उथळ मातीशी जुळवून घेतलेल्या कीटकांना आधार देतात.आघारकर संशोधन संस्थेतील मंदार दातार, लेखकांपैकी एक, म्हणाले की या पठारांचे पर्यावरणीय मूल्य अद्याप वैज्ञानिक वर्तुळाबाहेर फारसे समजलेले नाही. “लोक अनेकदा खडकाळ पठारांना पडीक जमीन म्हणून पाहतात कारण ते वर्षभर कोरडे राहतात. परंतु पावसाळ्यात ते जैवविविधतेचे आकर्षण केंद्र बनतात आणि अनेक स्थानिक प्रजाती केवळ विशिष्ट पिकांवर आढळतात,” तो म्हणाला.उत्खननामुळे मूळ खडक पृष्ठभाग कायमस्वरूपी बदलतो, ज्यामुळे नैसर्गिक पुनर्प्राप्ती अत्यंत कठीण होते. “एकदा भूगर्भशास्त्रीय पायाच काढून टाकला की, इकोसिस्टम त्याच प्रकारे पुन्हा निर्माण करता येणार नाही,” दातार म्हणाले.संशोधकांनी असा इशाराही दिला आहे की, हवामानातील बदलामुळे हा धोका अधिकच वाढत आहे. पत्रकानुसार, खडकाच्या बाहेर राहणाऱ्या अनेक प्रजातींना पर्यावरणीय गरजा खूपच कमी आहेत आणि नवीन अधिवासात जाण्याची क्षमता मर्यादित आहे. त्यामुळे वाढते तापमान, दुष्काळ आणि पावसाचे बदलते नमुने यामुळे अनेक प्रजाती नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत.

Source link
Auto GoogleTranslater News

RELATED ARTICLES
- Advertisment -

Most Popular

राष्ट्रीय एकता दिवस मोटारसायकल रॅलीचे इंदापुरात स्वागत २० ऑक्टोबरला सकाळी ११ वाजता इंदापूर...

संघर्ष नायक वृत्तसेवा इंदापूर (दि.१९) भारताचे लोहपुरुष सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या १५१ व्या जयंतीनिमित्त राष्ट्रीय एकता दिवसाच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित मोटारसायकल रॅलीचे स्वागत करण्यासाठी इंदापूर शहर...

पारगाव येथे नवरात्रोत्सवानिमित्त भव्य मोफत आरोग्य शिबिर संपन्न; गरजू महिलांची सोनोग्राफी मोफत होणार :...

त्रिभुज शेळके  ​संघर्ष नायक वृत्तसेवा पारगाव (ता.१७) शारदीय नवरात्रोत्सवाचे औचित्य साधून “सेवा संकल्प अभियान — माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव” या संकल्पनेतून पारगाव येथे शुक्रवार, १६ ऑक्टोबर...

डाळिंब खून प्रकरणाचा अखेर छडा; आरोपी जेरबंद!यवत पोलीस आणि स्थानिक गुन्हे शाखेची संयुक्त कारवाई;...

संघर्ष नायक वृत्तसेवा यवत (दि.१६) दौंड तालुक्यातील डाळिंब येथे तरुणाच्या अपहरणानंतर विहिरीत मृतदेह आढळून आलेल्या खळबळजनक प्रकरणाचा अखेर छडा लावण्यात यवत पोलीस आणि स्थानिक गुन्हे...

शारदीय नवरात्रौत्सवानिमित्त पारगाव येथील श्री.तुकाई देवी मंदीर व्यवस्थापन सातव्या माळेनिमित्त सज्ज..

पारगाव संघर्ष नायक वृत्तसेवा (ता.१६ ) दौंड तालुक्यातील पारगाव येथील ग्रामदैवत श्री. तुकाई देवीच्या शारदीय नवरात्रोत्सवाची पूर्वतयारी पूर्ण करून संपूर्ण मंदिर परिसर भाविकांच्या स्वागतासाठी सज्ज...

चेन स्नॅचिंग करणारे दोन आरोपी जेरबंद; सहा गुन्हे उघड!

५५ ग्रॅम सोन्याचे दागिने आणि मोटारसायकलसह ९ लाखांचा मुद्देमाल हस्तगत; स्थानिक गुन्हे शाखा व दौंड पोलिसांची कारवाई दौंड, यवतसह वडगाव निंबाळकर आणि जेजुरीतील गुन्ह्यांचा उलगडा;...

राष्ट्रीय एकता दिवस मोटारसायकल रॅलीचे इंदापुरात स्वागत २० ऑक्टोबरला सकाळी ११ वाजता इंदापूर...

संघर्ष नायक वृत्तसेवा इंदापूर (दि.१९) भारताचे लोहपुरुष सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या १५१ व्या जयंतीनिमित्त राष्ट्रीय एकता दिवसाच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित मोटारसायकल रॅलीचे स्वागत करण्यासाठी इंदापूर शहर...

पारगाव येथे नवरात्रोत्सवानिमित्त भव्य मोफत आरोग्य शिबिर संपन्न; गरजू महिलांची सोनोग्राफी मोफत होणार :...

त्रिभुज शेळके  ​संघर्ष नायक वृत्तसेवा पारगाव (ता.१७) शारदीय नवरात्रोत्सवाचे औचित्य साधून “सेवा संकल्प अभियान — माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव” या संकल्पनेतून पारगाव येथे शुक्रवार, १६ ऑक्टोबर...

डाळिंब खून प्रकरणाचा अखेर छडा; आरोपी जेरबंद!यवत पोलीस आणि स्थानिक गुन्हे शाखेची संयुक्त कारवाई;...

संघर्ष नायक वृत्तसेवा यवत (दि.१६) दौंड तालुक्यातील डाळिंब येथे तरुणाच्या अपहरणानंतर विहिरीत मृतदेह आढळून आलेल्या खळबळजनक प्रकरणाचा अखेर छडा लावण्यात यवत पोलीस आणि स्थानिक गुन्हे...

शारदीय नवरात्रौत्सवानिमित्त पारगाव येथील श्री.तुकाई देवी मंदीर व्यवस्थापन सातव्या माळेनिमित्त सज्ज..

पारगाव संघर्ष नायक वृत्तसेवा (ता.१६ ) दौंड तालुक्यातील पारगाव येथील ग्रामदैवत श्री. तुकाई देवीच्या शारदीय नवरात्रोत्सवाची पूर्वतयारी पूर्ण करून संपूर्ण मंदिर परिसर भाविकांच्या स्वागतासाठी सज्ज...

चेन स्नॅचिंग करणारे दोन आरोपी जेरबंद; सहा गुन्हे उघड!

५५ ग्रॅम सोन्याचे दागिने आणि मोटारसायकलसह ९ लाखांचा मुद्देमाल हस्तगत; स्थानिक गुन्हे शाखा व दौंड पोलिसांची कारवाई दौंड, यवतसह वडगाव निंबाळकर आणि जेजुरीतील गुन्ह्यांचा उलगडा;...
error: Content is protected !!